Nieuw badkamer sanitair uitzoeken begint niet bij de kleur van de kraan, maar bij de ruimte waarin alles moet functioneren. Een toilet, wastafel, douche en bad hebben elk aansluitingen, bewegingsruimte en voldoende draagkracht nodig. Wie die voorwaarden vooraf controleert, voorkomt dat mooi sanitair tijdens de montage toch niet blijkt te passen.
Vooral bij een verbouwing is de bestaande situatie bepalend. De plek van de afvoer, de opbouw van de vloer en de beschikbare waterdruk begrenzen de mogelijkheden. Met een goed leidingplan kun je het sanitair daarop afstemmen, zonder de gewenste indeling meteen los te laten.
Wat leg je vast voordat je badkamer sanitair bestelt?
Leg vóór het bestellen de afgewerkte ruimtematen, aansluitpunten, draairichtingen en benodigde montageruimte van elk sanitaironderdeel vast.
Meet niet alleen van kale muur tot kale muur. Voorzetwanden, stucwerk, tegellijm en tegels maken de uiteindelijke ruimte kleiner. Noteer daarom zowel de bestaande maten als de verwachte afgewerkte maten. Een wastafel die op papier precies tussen twee muren past, kan anders bij plaatsing alsnog te breed zijn.
Maak een plattegrond op schaal 1:20: daarbij staat 1 centimeter op papier voor 20 centimeter in de badkamer. Teken ook de deur, ramen en eventuele schuine wanden. Voeg vervolgens de werkelijke buitenmaten van het sanitair toe, inclusief uitstekende kranen en de ruimte die openstaande laden innemen.
Controleer per gekozen model minimaal deze gegevens:
- De totale breedte, diepte en hoogte
- De positie en maat van de wateraansluitingen
- De plaats en aansluitmaat van de afvoer
- De bevestigingspunten en eisen aan de ondergrond
- De ruimte die nodig blijft voor bereikbare aansluitingen
Hoeveel ruimte heb je rondom sanitair nodig?
De benodigde ruimte rondom sanitair hangt af van het model en de gebruiker; teken daarom naast de productmaten ook vrije gebruiksruimte in.
Als praktische ontwerprichtlijn kun je vóór een wastafel ongeveer 70 centimeter vrije ruimte aanhouden. Dat is geen universele minimumeis: bukken, aankleden of hulp krijgen kan meer ruimte vragen. Kijk bovendien of iemand bij de wastafel kan staan terwijl een ander de deur opent.
Een douchevlak van 90 bij 90 centimeter is een veelgekozen uitgangspunt voor een compacte douche. Een groter vlak biedt meer bewegingsvrijheid, maar de plaats van de douchekop en de opening bepalen mede waar spatwater terechtkomt. Beoordeel de douche dus niet alleen op vloeroppervlak.
Voor een wastafel ligt een gebruikelijke bovenrandhoogte rond 85 tot 95 centimeter boven de afgewerkte vloer. Stem de uiteindelijke hoogte af op de gebruikers en het type wastafel. Bij een opzetkom telt de hoogte van de kom mee; het meubelblad moet dan doorgaans lager komen.
Waarom bepaalt de afvoer vaak de indeling?
De afvoer bepaalt vaak de indeling omdat afvalwater doorgaans onder vrij verval wegloopt en daarvoor voldoende leidingdiameter, hoogte en afschot nodig zijn.
Een waterleiding laat zich meestal gemakkelijker omleggen dan een toiletafvoer. Voor een toilet wordt vaak een afvoer met een nominale diameter van 110 millimeter toegepast. De juiste uitvoering hangt echter af van het gekozen systeem en de bestaande installatie. Laat een verplaatsing daarom beoordelen voordat je een nieuwe toiletpositie vastlegt.
Ook een vlakke douchevloer vraagt ruimte onder het zichtbare oppervlak. Daar moeten de afvoer, de aansluiting en het afschot passen. Vooral bij een dunne vloer of een appartement kan dat lastig zijn. Hak of frees niet zonder beoordeling in een constructieve vloer om extra ruimte te maken.
Laat bovendien controleren of de doucheafvoer de wateraanvoer aankan. Levert de gekozen douche bijvoorbeeld 15 liter per minuut, dan moet de volledige afvoerconstructie die hoeveelheid onder de betreffende installatievoorwaarden kunnen verwerken. Alleen de maat van het zichtbare rooster zegt daar onvoldoende over.
Past iedere kraan bij iedere wastafel of douche?
Niet iedere kraan past bij iedere wastafel of douche: montagewijze, uitloop, waterdruk en warmwatercapaciteit moeten op elkaar aansluiten.
Bij een wastafel moet de straal op een bruikbare plek in de kom landen. Een korte uitloop boven een diepe kom kan onhandig zijn, terwijl een hoge uitloop boven een ondiepe kom meer spatwater kan veroorzaken. Controleer de combinatie aan de hand van de technische tekeningen.
Bij een douche is vooral de beschikbare hoeveelheid gemengd water belangrijk. Een douche die 12 liter per minuut gebruikt, vraagt tijdens 8 minuten douchen ongeveer 96 liter water. Meerdere douche-uitgangen tegelijk kunnen de vraag verder verhogen. Laat nagaan of de warmwatervoorziening en leidingen daarvoor geschikt zijn.
Controleer het geheel vóór de montage
Leg de technische tekeningen van al het badkamer sanitair naast één definitief aansluitplan. Controleer daarbij steeds dezelfde referentie: de afgewerkte vloer en afgewerkte wand. Zo voorkom je dat de installateur vanaf een andere maatvoering werkt dan degene die het sanitair heeft ingetekend.
Laat aansluitingen en leidingwerk controleren voordat vloeren en wanden worden gesloten. Fotografeer de leidingroutes met herkenbare maatpunten en bewaar de producttekeningen. Daarmee blijft later duidelijk waar leidingen lopen en welke onderdelen zijn toegepast. Pas wanneer maatvoering, bevestiging en aansluitingen samen kloppen, is de indeling werkelijk uitvoerbaar.